Lễ trao giải Oscar lần thứ 87: Sự trỗi dậy của người Mexico

Cuối cùng lễ trao giải thưởng điện ảnh lớn nhất thế giới hằng năm đã đi đến hồi kết, các hạng mục phần thưởng đã có sự phân định rõ ràng, và mỗi một mùa Oscar kết thúc cũng đồng nghĩa chấm dứt hơn nửa năm trời chặng đường mùa lễ trao giải thưởng điện ảnh của nước Mỹ. Vào tối 22-2 vừa qua, bộ phim Birdman đã trở thành kẻ đại thắng với bốn tượng vàng trong tay, tiếp nối thành công của tác phẩm The Artist khi mà giải Phim truyện xuất sắc nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất được lọt về cùng một bộ phim. Đạo diễn người Mexico Alejandro G. Iñárritu cũng nối bước người đồng hương Alfonso Cuarón, liên tiếp hai năm liền đưa giải Oscar Đạo diễn xuất sắc nhất rơi vào tay người Mexico (năm ngoái Alfonso Cuarón giành giải với tác phẩm Gravity). Điều này có thể xem là một động lực đầy to lớn cho các nhà làm phim thuộc dân tộc khác khi bước chân đến vùng đất Hollywood để tạo nên một sự cạnh tranh đầy lý thú với các nhà làm phim bản địa. Hầu hết các giải thưởng lần này đều nằm trong sự suy đoán của mọi người, nên không tạo ra quá nhiều bất ngờ.

Phần thưởng cho diễn xuất như mong đợi

Bốn tượng vàng cho hạng mục diễn xuất có thể nói như mong đợi của hầu hết mọi người. Vốn sự suy đoán có tính chắc chắn nhất chỉ là nằm ở hai hạng mục Nam/Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất dành cho nam diễn viên J. K. Simmons với vai diễn trong bộ phim Whiplash, và nữ diễn viên Patricia Arquette với tác phẩm trường kỳ Boyhood. Tuy nhiên những ngày cận kề lễ trao giải Oscar thì hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất không còn là sự cạnh tranh quyết liệt giữa những cựu Ảnh hậu và các tân binh nữa, mà chắc chắn trở thành một sân khấu dành riêng cho ngôi sao Julianne Moore với bộ phim Still Alice. Chỉ có ngôi vịẢnh đế là có một cú ngoạn mục cho nam diễn viên người Anh Eddie Redmayne. Trong các hạng mục thì giải Ảnh đế là cạnh tranh gay gắt nhất giữa Eddie Redmayne và bậc đàn anh Michael Keaton, nhưng cuối cùng Người Chim đã chịu thua trước nhà vật lý học Stephen Hawking. Điều đắng lòng là ngay hôm trước đó, Michael Keaton vừa giành được giải Ảnh đế tại lễ trao giải thưởng điện ảnh Tinh thần độc lập, cho nên kết quả của Oscar khiến nhiều người bất ngờ, vì có không ít người tin chắc Ảnh đế Oscar sẽ thuộc về Michael Keaton. Tuy nhiên, Eddie Redmayne giành giải cũng là một sự xứng đáng, và anh là Ảnh đế thế hệ 8X đầu tiên của Oscar. Cũng như năm 2013, Jennifer Lawrence là Ảnh hậu thế hệ 9X đầu tiên của Oscar cho thấy sựưu ái và khẳng định của Viện hàn lâm đối với các nghệ sĩ trẻ. Như mọi người đều biết thì các vị giám khảo của Oscar có tuổi đời khá lớn, thường bị dư luận cho rằng quá bảo thủ, nhưng những năm gần đây, sự lựa chọn cho ngôi vị Ảnh đế và Ảnh hậu Oscar phần nào cho thấy được một động thái cách tân đáng khen ngợi.

Ảnh đế và Ảnh hậu Oscar năm nay đều có một điểm chung, đó là nhân vật của họ đều là những bệnh nhân bệnh nặng. Nhân vật Alice của Julianne Moore mắc phải căn bệnh Alzheimer (đãng trí), nhân vật Stephen Hawking của Eddie Redmayne thì mắc một căn bệnh thần kinh vận động liên quan đến hội chứng teo cơ. Thường những vai diễn là bệnh nhân bệnh nặng, thân thể tàn tật, trí lực khiếm khuyết, hay chấp nhận làm xấu hình tượng rất dễ được Viện hàn lâm ưu ái và trao giải thưởng, nhưng năm nay lần đầu tiên Oscar trao giải Nam/Nữ chính đều cùng điểm chung này. Và sau bốn lần nhận đề cử Oscar Nữ diễn viên chính/phụ xuất sắc nhất, cuối cùng Julianne Moore cũng đã ôm được tượng vàng trong tay, và cô là một trong những nữ diễn viên hiếm hoi nhất trên thế giới khi sưu tập đủ giải thưởng tại các lễ trao giải điện ảnh lớn của thế giới bao gồm Oscar, Quả cầu vàng, BAFTA, ba liên hoan phim quốc tế châu Âu (Berlin, Cannes, Venice).

Chiến thắng liên tiếp của đạo diễn Mexico

Hầu hết các vị giám khảo của Oscar đều là người da trắng, cho nên giải thưởng các năm và đặc biệt là năm nay cũng được trao cho người da trắng. Điều này khiến rất nhiều người chắc chắn cho rằng các vị giám khảo nào là kỳ thị người da màu, nào là kỳ thị phụ nữ, nào là kỳ thị các dân tộc khác. Mỗi năm sau khi các giải thưởng Oscar kết thúc, thì luôn xuất hiện các bài viết thể hiện “tính chính trị”, nhưng đối với những nhà làm phim không phải người Mỹ mà nói, điều quan trọng là làm sao nâng cao sự tự tin và trình độ của chính họ, những lời nói những luồng dư luận khác chỉ là chuyện bên lề của nghệ thuật điện ảnh mà thôi.

Hạng mục Phim truyện xuất sắc nhất là sự cạnh tranh chủ yếu giữa hai bộ phim ở hai trường phái khác nhau: Boyhood được thực hiện trong suốt 12 năm trời, và Birdman được thực hiện bằng những cú quay dài (long shot) và toàn bộ phim dường như chỉ là một cú quay duy nhất (one shot). Sự chiến thắng cuối cùng của Birdman cho thấy được một thái độ của Oscar, sự đeo đuổi dai dẳng và công sức 12 năm trời khó lòng vượt qua được với nghệ thuật thần kỳ xuất sắc của điện ảnh. Sự thắng lợi liên tiếp của Gravity và Birdman cũng chứng thực được một điều: cách nhìn, sự khiêm tốn và nỗ lực không ngừng của các đạo diễn người Mexico, cũng như những nhà làm phim của các quốc gia khác cũng có thể “kiếm ăn” được tại Hollywood. Tuy nhiên cần phải có sự chuẩn bị kỹ càng, cho bản thân đầy đủ thời gian, thì thành tựu mới là sự chứng minh to lớn nhất.

Thanh Vân (DNSGCT)