Cú rung lắc dữ dội ngày thứ Ba (9-9) đã đến với thị trường chứng khoán Việt Nam mà không có bất cứ một dấu hiệu báo trước nào chính là điểm nhấn trong giao dịch tuần qua. Chỉ trong một ngày, VN-Index giảm tới 12,93 điểm, tương đương 2,02%, còn HNX-Index cũng giảm 3,3 điểm (-3,86%), nhưng giá trị giao dịch trên cả hai sàn lại tăng vọt lên hơn 6.700 tỉ đồng. Điều khiến nhiều người bất ngờ là cú lao dốc này diễn ra trong một quá trình “từ từ đi lên” của thị trường và đến ngay sau một ngày giao dịch đầu tuần (8-9) khá hứng khởi. Tất cả các nhóm ngành và hàng loạt cổ phiếu vốn hóa lớn đều giảm điểm mạnh. Như một phản ứng dây chuyền, các mã cổ phiếu khác bị bán tháo, cả bảng điện tử chìm trong một màu đỏ rực. Một sự hoảng loạn tâm lý tức thì, nhiều nhà đầu tư cá nhân vội vã bán ra cổ phiếu mình đang nắm giữ bất kể có thể lỗ nặng do giá đang ở mức tối thiểu. Cũng không loại trừ nhiều nhà đầu tư sử dụng margin bị buộc phải bán ra để giải chấp. Điều không bất thường là lực xả hàng đã được những tay gom hàng “bắt đáy” mua hết và nhóm mua ròng nổi bật không ai khác chính là các nhà đầu tư nước ngoài và khối tự doanh của các công ty chứng khoán. Khi mà giá cổ phiếu cứ tịnh tiến trong cả tháng qua, bỗng có một ngày gần như mọi cổ phiếu đều rẻ như vậy, không nhân cơ hội để mua mới là chuyện lạ. Một cú giảm điểm cần thiết! Vừa để cảnh báo nhiều nhà đầu tư rằng “nghề chơi cũng lắm công phu”, không phải cứ mua bất kỳ cổ phiếu nào rồi ngồi đợi giá lên để hưởng lợi, vì “giá cổ phiếu rồi sẽ đi lên”. Vừa để hãm đà tăng hơi quá của thị trường suốt mấy tuần trước đó.
Những ngày đầu tháng 9, VN-Index liên tục lập những cột mốc mới, có lúc đã phá đỉnh cao nhất trong vòng sáu năm qua và trở thành một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng bậc nhất thế giới, trong bối cảnh thông tin kinh tế vĩ mô không có những thay đổi nào đột biến, tín dụng tăng trưởng thấp và chỉ số quản trị nhà mua hàng (PMI) có dấu hiệu chững lại sau một thời gian tăng tốt. Nếu không có những cú sốc như ngày 9-9, e rằng nhiều nhà đầu tư sẽ ngủ quên trên chiến thắng để rồi phải trả giá đắt.
Cũng vì phiên giảm điểm quá sâu đó mà dù có bốn trên tổng số năm phiên trong tuần tăng điểm, VN-Index tổng cộng vẫn giảm 6,2 điểm so với tuần trước, tương đương gần 1%, dừng tại 632,5 điểm. Về thanh khoản, sau phiên 9-9 có khối lượng giao dịch tăng đột biến (242,6 triệu cổ phiếu, tương ứng 4.149,5 tỉ đồng), ba phiên cuối tuần khối lượng giao dịch giảm nhẹ so với trung bình tuần trước. Chính vì vậy, khối lượng giao dịch bình quân tuần chỉ đạt 160 triệu đơn vị/ngày, tăng không đáng kể (1,1%) so với tuần trước dù giá trị giao dịch tăng 3%, đạt 2.737 tỉ đồng/phiên.
Sau ngày VN-Index giảm mạnh đó, dòng tiền vẫn chảy vào thị trường, nhóm cổ phiếu ngành dầu khí và bất động sản lại tăng giá mạnh. Đặc biệt, nhiều cổ phiếu nhỏ trong ngành thủy sản tăng trần, được lý giải là do những thông tin tích cực đến từ cơ hội xuất khẩu thủy sản sang Nga. Ngoài ra, việc các cổ phiếu của nhóm ngành thực phẩm, may mặc, dầu khí và vật liệu xây dựng được các nhà đầu tư quan tâm đã giúp cho nhóm ngành sản xuất tạm thời thắng thế so với nhóm ngành dịch vụ. Dù vậy, lượng tiền rút khỏi thị trường trong phiên 9-9 chưa trở lại hết khiến cho thanh khoản giảm trong những phiên cuối tuần. Thanh khoản giảm một phần còn do ít có giao dịch thỏa thuận và nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn có giao dịch yếu.
Ngày cuối tuần, lượng cổ phiếu lớn được mua về trong phiên giao dịch ngày 9-9 về tới tài khoản của nhà đầu tư, nhưng áp lực bán đã không xảy ra. Thay vào đó, dòng tiền đầu cơ tiếp tục được duy trì. Riêng khối ngoại sau khi mua ròng 118 tỉ đồng trong ngày 9-9 đã lập tức bán ròng mạnh trong những phiên thị trường tăng điểm sau đó. Tương tự là khối tự doanh của các công ty chứng khoán, sau khi mua ròng lên tới gần 244 tỉ đồng vào ngày 9-9 khối này đã bán ròng trong những phiên sau đó, tổng giá trị bán ròng trong tuần lên tới 185,7 tỉ đồng.
Tuần từ 15-9 đến 19-9 là quãng thời gian cuối để hai quỹ ETF hoàn thành việc tái cơ cấu. Phiên giao dịch đầu tuần (ngày 15-9), thị trường tỏ ra hứng khởi với nhiều mã tăng giá trong gần suốt phiên. Tuy nhiên, áp lực bán mạnh vào cuối phiên đã khiến sắc đỏ thắng thế. VN-Index giảm 2,16 điểm, tương đương 0,34%, dừng ở 630,34 điểm. Tổng khối lượng giao dịch đạt 209,88 triệu cổ phiếu, tương ứng giá trị 3.915,92 tỉ đồng. Số lượng mã giảm giá lớn hơn số mã tăng (120 so với 109) nhưng không nhiều và thanh khoản đang ở mức cao. Thị trường có thể tiếp tục xu thế giằng co trong vùng 630-640 điểm để tích lũy và sàng lọc các nhà đầu tư nhỏ lẻ, trước khi bứt phá sang một vùng giá mới.
Thành Huân
