Kỳ SEA Games 33 khép lại mang theo nhiều cung bậc cảm xúc, nhưng bao trùm lên tất cả là sự tiếc nuối dành cho đội tuyển xe đạp đường trường Việt Nam. Hình ảnh Nguyễn Thị Thật đơn độc giữa vòng vây của các tay đua Thái Lan ở những mét cuối cùng của cự ly 131 km chính là biểu tượng cho thực trạng hiện tại của chúng ta: một ngôi sao đẳng cấp châu lục đang phải gồng gánh cả một hệ thống chưa kịp chuyển mình.
Ngay từ khi xuất phát, Nguyễn Thị Thật đã rơi vào thế trận “như hình với bóng” của các đối thủ, đặc biệt là sự kèm cặp gắt gao từ Jutatip phía chủ nhà Thái Lan. Dù các đồng đội đã cố gắng hỗ trợ tối đa dưới cái nắng thiêu đốt, nhưng sự chênh lệch về thực lực khiến nhóm vệ tinh của Việt Nam dần hụt hơi. Khi cách đích 3 km, cuộc đua chỉ còn là màn đấu trí của 10 tay đua xuất sắc nhất. Do phải tiêu tốn quá nhiều sức lực để thoát đi và thiếu sự bọc lót chiến thuật đủ mạnh, Nguyễn Thị Thật đã tung sức nước rút hơi sớm dẫn đến tình trạng thiếu oxy và cán đích ở vị trí thứ 5. Thất bại này, cộng với việc các vận động viên khác như Thùy Dương về thứ 18, Thị Thi, Thu Mai, Kim Ngân về ở nhóm cuối, đã phản ánh một thực tế rằng xe đạp nữ Việt Nam đang thiếu đi chiều sâu đội hình cần thiết để bảo vệ ngôi vương.
Nhìn lại toàn bộ hành trình, Liên đoàn Xe đạp – Mô tô Thể thao Việt Nam (LĐ XĐMT TTVN) cần thẳng thắn nhìn nhận những lỗ hổng trong công tác chuẩn bị và quản lý. Việc đội nam được sang Thái Lan sớm từ ngày 2/12 trong khi đội nữ phải đến ngày 6/12 mới có mặt đã trực tiếp rút ngắn thời gian làm quen đường đua, tạo ra bất lợi về sự thích nghi khí hậu. Dù những khó khăn về thời tiết tập luyện tại Nha Trang hay Đà Lạt đã được nỗ lực khắc phục bằng nguồn kinh phí đoàn khi thuê khách sạn cho đoàn ở gần nơi thi đấu, nhưng bấy nhiêu vẫn là chưa đủ so với sự chuẩn bị bài bản, khoa học của các quốc gia như Thái Lan, Indonesia hay Malaysia.
Bài học lớn nhất sau tấm huy chương đồng của Nguyễn Thị Thật và Phạm Lê Xuân Lộc chính là sự thay đổi tư duy từ cấp điều hành. Trong tương lai, công tác tuyển chọn vận động viên cho đội tuyển quốc gia cần phải kiên quyết xóa bỏ tư duy cục bộ địa phương. Việc triệu tập nhân sự phải dựa trên chỉ số chuyên môn thực tế và cái chung của màu cờ sắc áo, thay vì ưu tiên cho những đơn vị có tiếng nói hay bề dày truyền thống. Một đội tuyển mạnh phải là tập hợp của những cá nhân ưu tú nhất, có khả năng bổ trợ chiến thuật cho nhau thay vì chỉ xoay quanh một hạt nhân duy nhất.
Bên cạnh đó, chế độ đãi ngộ và động viên tinh thần cũng cần được thực hiện một cách kịp thời, công bằng cho cả vận động viên nam và nữ. Sự khích lệ về vật chất lẫn tinh thần không nên chỉ đến sau khi có huy chương, mà cần được duy trì xuyên suốt quá trình khổ luyện để giữ lửa đam mê. Để không lặp lại tình trạng “lực bất tòng tâm” như của Nguyễn Thị Thật, LĐ XDMT TTVN cần mạnh dạn trẻ hóa đội hình trên nền tảng kế thừa khoa học, tăng cường áp dụng công nghệ vào huấn luyện và mở rộng mạng lưới tìm kiếm tài năng trẻ. Chỉ khi thay đổi từ gốc rễ quản lý đến tư duy chiến thuật, xe đạp Việt Nam mới có thể hy vọng lấy lại vị thế thống trị tại đấu trường khu vực.
