Thị trường xe cộ đang đứng trước một thời điểm quan trọng có tính chất quyết định xu hướng tăng trưởng trong thời gian tới khi lượng ôtô bán ra trong hai tháng đầu năm đã tụt dốc nặng hơn dự đoán. Mặc dù ôtô và xe máy là hai loại hình phương tiện giao thông khác nhau, bị tác động bởi những yếu tố không giống nhau nhưng dường như để đạt mục tiêu kích cầu và tăng trưởng trở lại như kỳ vọng, các nhà sản xuất – kinh doanh cả hai loại phương tiện này đều có mẫu số chung trong kế hoạch phát triển ở giai đoạn tới.
Thị trường ôtô: Ẩn số vẫn ở phía trước
Kết quả kinh doanh tụt dốc quá sâu trong tháng 2 đã gây nhiều lo lắng nhưng đối chiếu với hoàn cảnh chung của xã hội thì có vẻ như sự sụt giảm này nằm trong sự trồi sụt tất yếu của thị trường. Sự thay đổi của cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt vốn đã tạo một cú giáng mạnh lên doanh số ngay trong tháng 1 – tháng trước Tết Nguyên đán thì đương nhiên doanh số trong tháng 2 không thể trông mong khá hơn vì đó là tháng tết. Lượng xe bán ra chỉ đạt 11.718 chiếc, giảm 49% so với tháng trước đó xem ra cũng là bình thường khi thị trường chỉ chính thức hoạt động nửa tháng sau kỳ nghỉ lễ. Điều đáng quan tâm trong bảng thống kê doanh số tháng thứ hai của năm 2016 do VAMA công bố chính là vẫn có sự tăng trưởng đều trên hầu hết các thương hiệu so với cùng kỳ năm 2015, dù với mức độ khác nhau. Sau một năm thành công mỹ mãn, thương hiệu xe hơi hạng sang Lexus tiếp tục đà tiến khi đạt tỷ lệ tăng trưởng trong hai tháng đầu năm 2016 lên đến 90% so với cùng kỳ năm trước và là thương hiệu đang dẫn đầu về mức tăng trưởng. Thaco với sự vượt trội của dòng xe buýt cùng với thành công nổi bật của các thương hiệu xe du lịch Kia và Mazda cũng có thể hài lòng với tỷ lệ tăng trưởng tăng 53%, trong khi thương hiệu xe Mỹ – Ford với liên tục những kỷ lục doanh số mới đã nâng tỷ lệ tăng trưởng lên 58% so với cùng kỳ năm 2015. Các thương hiệu khác mặc dù tăng trưởng khiêm tốn hơn như Toyota chỉ được 3%, Mercedes-Benz được 13%, thậm chí bị sụt giảm như Honda với -8% nhưng vẫn xây dựng hàng loạt kế hoạch giới thiệu các mẫu xe, phiên bản mới vào thị trường Việt Nam trong năm 2016. Thị trường hẳn sẽ có nhiều thay đổi trong các quý tiếp theo và hứa hẹn tạo nên nhiều kịch tính mới.
Cùng với sự vượt trội của thương hiệu Ford, mẫu xe bán tải Ford Ranger lại tiếp tục gây sốc trong tháng 2 khi vượt lên nắm giữ doanh số dẫn đầu, trái ngược với mẫu Vios của Toyota bất ngờ có một tháng bán hàng không hiệu quả. Điều này cho thấy xu hướng ưa chuộng dòng xe bán tải tại thị trường Việt Nam vẫn đang khá mạnh mẽ. Bên cạnh đó, hãng xe Mỹ cũng thành công với các chiến lược kinh doanh mới khi mẫu xe Ford EcoSport xuất hiện trong top 10 của tháng với số xe tiêu thụ được đạt 222 chiếc. Nếu sự tụt giảm của những mẫu xe gây bão một thời như Toyota Camry hay Altis trong bảng xếp hạng gây nhiều tiếc nuối hay sự chững lại của Toyota Fortuner, Innova được cho là bất ngờ thì doanh sốổn định của Kia Morning, Mazda 3, Honda CR-V hay sự bứt phá của Kia Rio, Mazda CX-5 và Ford EcoSport là những tín hiệu cho thấy ưu thế về giữ giá của các mẫu xe Toyota dường như đang bị lung lay trước sức hấp dẫn quá mạnh mẽ về thiết kế mới và công nghệ hiện đại.
Sau sự tuột dốc của tháng 2, thị trường ôtô tháng 3 sôi động trở lại bởi các hoạt động kích cầu rầm rộ của các thương hiệu cũng như các nhà chuyên kinh doanh xe hơi. Chỉ trong vài ngày đầu tháng đã có sự ra mắt của nhiều mẫu xe mới nhất trên thị trường, đặc biệt là trong phân khúc xe sang như Porsche 911, Range Rover Evoque 2016, Hyundai SantaFe 2016… cùng với nhiều chương trình kết nối khách hàng như chương trình lái thử ba mẫu xe mới của Renault, Nissan Champion Test-Drive… Sự gia tăng trình làng các mẫu xe và phiên bản mới cùng những chương trình quảng bá và chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp hơn có thể sẽ thuyết phục được người tiêu dùng đến với các showroom và mang lại cho thị trường ôtô tháng 3 cũng như những tháng tiếp theo những kết quả tốt đẹp hơn như kỳ vọng.
Môtô, xe máy: Nỗ lực để phục hưng
Sau bao nhiêu năm tự lực cánh sinh trong việc chinh phục thị trường, lần đầu tiên các nhà sản xuất – kinh doanh môtô, xe máy Việt Nam đã quyết định cùng nhau tổ chức kỳ triển lãm môtô, xe máy đầu tiên tại thị trường lớn thứ tư thế giới hiện nay. Sự kiện này được cho là kết quả từ xu thế bão hòa trong nhu cầu trên phân khúc thị trường xe thông dụng, đồng thời nhờ sức vươn lên mạnh mẽ của dòng xe môtô phân khối lớn trong thời gian gần đây. Lý giải cho sự xuất hiện khá muộn so với sự hiện của các sản phẩm xe máy tại thị trường Việt Nam, đại diện của thương hiệu chiếm thị phần cao nhất là Honda cho rằng mặc dù có mặt tại thị trường hơn 20 năm nhưng Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) chỉ mới được thành lập cách đây hơn hai năm, vì vậy nỗ lực hợp tác để tổ chức một sự kiện quy mô như Vietnam Motorcycle Show 2016 không có liên quan trực tiếp đến sự trồi sụt của thị trường. Theo VAMM, thị trường môtô – xe máy Việt Nam năm 2015 đã đạt tốc độ tăng trưởng 4% so với năm 2014 với gần 40 mẫu xe các loại, tập trung ở các dòng tay ga hiện đại, xe thể thao và xe phân khối lớn.
Trong khi thị trường đang chứng kiến một sự dịch chuyển khá rõ từ xe số sang xe tay ga trên phân khúc xe máy thông dụng và trào lưu xe tay côn trong giới trẻ đang nổi lên thì sự xuất hiện ngày càng rầm rộ của các thương hiệu môtô phân khối lớn nổi tiếng như Kawasaki, Ducati, BMW, Benelli, Harley Davidson… đang tạo nên một diện mạo mới cho thị trường môtô – xe máy Việt Nam mà theo nhiều nhận định từ giới chuyên gia thì đây là thời điểm để thị trường có thể phân định lại phân khúc một cách rõ ràng hơn, tạo tiền đề cho những kế hoạch phát triển bền vững hơn. Và có lẽ không nằm ngoài mục tiêu này, sự hiện diện của năm thương hiệu lớn – thành viên VAMM gồm Honda, Piaggio, Suzuki, SYM và Yamaha cùng ba thương hiệu môtô nhập khẩu là Ducati, Kawasaki và Benelli tại Vietnam Motorcycle Show 2016 đang tạo nên những hy vọng về một cuộc bứt phá ở thị trường môtô – xe máy trong những năm tiếp theo.
Mang thông điệp “Ride High! Together” (Cùng nhau chinh phục đỉnh cao), các thương hiệu môtô – xe máy tham gia triển lãm lần đầu tiên đang thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn và người tiêu dùng khi hầu như tất cả các thương hiệu đều cho biết sẽ không đặt nặng vấn đề doanh số tại sự kiện, mà cùng nhau tạo nên các màn trình diễn độc đáo, bất ngờ. Được quảng bá sẽ là nơi hội tụ của đỉnh cao công nghệ và dịch vụ hoàn hảo, Vietnam Motorcycle Show 2016 đang được những người trong cuộc kỳ vọng sẽ tạo được cú hích quan trọng cho sự tăng trưởng trong thời gian tới của ngành sản xuất và phân phối môtô – xe máy tại Việt Nam. Tuy nhiên, để điều này trở thành hiện thực, chắc vẫn cần phải có thêm nhiều nỗ lực từ chính các nhà sản xuất – kinh doanh, đặc biệt là những thương hiệu hàng đầu.
Huỳnh Khôi (DNSGCT)
