Hang động đom đóm Waitomo nằm ngay bên ngoài thị trấn Waitomo trên đảo Bắc của New Zealand, là một điểm đến nổi tiếng, thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan bởi số lượng lớn các đom đóm sống trong các hang động.
Sự đặc biệt đó đến từ những con côn trùng phát quang sinh học bám trên các bức tường đá lởm chởm tạo thành những chấm sáng kỳ ảo trong bóng tối. Những con đom đóm có tên khoa học là Arachnocampa Luminosa, là loài sinh vật tạo ra một loại ánh sáng màu xanh da trời pha lẫn xanh lá cây và chỉ được tìm thấy tại New Zealand.
Giai đoạn ấu trùng của loài vật kéo dài 6-12 tháng. Chúng trải qua giai đoạn nhộng từ một đến hai tuần và tồn tại những ngày ngắn ngủi trong trạng thái trưởng thành để giao phối và đẻ trứng. Arachnocampa Luminosa phát sáng trong suốt quá trình biến thái, như một cách để thu hút con mồi và tìm bạn tình.
Năm 1887, hang động Waitomo Glowworm được tìm thấy lần đầu tiên bởi tộc trưởng tộc người Maori – Tane Tinorau cùng với một điều tra viên người Anh – Fred Mace. Người Maori từ lâu đã biết về sự tồn tại hang động, nhưng các hang động dưới lòng đất chưa bao giờ được khám phá rộng rãi cho đến khi Fred và Tane đi điều tra. Họ làm một chiếc bè bằng thân cây lanh và cầm nến trên tay, cùng đi vào hang động.
Khi đi vào hang, họ thực sự cảm thấy ngạc nhiên bởi thứ ánh sáng lấp lánh của các con đom đóm phát ra từ trần của hang động và những tầng đá vôi. Vui mừng trước các phát hiện của mình, họ đã quay trở lại đây nhiều lần để tiếp tục khám phá. Trong một lần đi một mình, tộc trưởng Tane đã phát hiện ra lối vào phía trên của hang động, chính là lối vào như ngày nay.
Vào năm 1889, Tane Tinorau đã bắt đầu mở hang, cho khách du lịch vào thăm quan. Tane Tinorau và vợ là Huti thành lập nên một tập đoàn hàng đầu như hiện nay nhờ vào việc thu một khoản phí nhỏ khi du khách vào hang. Kể từ năm 1906, chính phủ tiếp nhận quyền sở hữu hang động, Tane Tinorau và vợ nhận được tỷ lệ phần trăm doanh thu của hang động và tham gia vào việc quản lý và phát triển hang động.
Theo Mother Nature Network, hang động lấp lánh này chỉ là một phần trong hệ thống hang động Waitomo lớn, bao gồm hang động Ruakuri và Aranui.
