Nhà bậc thang

Những người thiết kế gọi tên dự án của họ là “nhà bậc thang”, có lẽ xuất phát từ chính diện mạo bên ngoài của ngôi nhà. Nhưng sâu xa hơn cả trong thiết kế, đây là những giải pháp để công trình thích ứng với khí hậu nóng ẩm của miền Bắc.

Từ một khu đất nằm trong khuôn viên một resort đang được đầu tư xây dựng thuộc địa phận tỉnh Vĩnh Phúc, cách Hà Nội khoảng 90 phút đi xe hơi, chủ đầu tư muốn tạo nên một nơi để nghỉ dưỡng vào dịp cuối tuần. Bên cạnh việc tổ chức các không gian và tiện ích đáp ứng công năng của một ngôi nhà nghỉ cuối tuần, vấn đề quan trọng mà nhóm thiết kế phải giải quyết chính là làm thế nào để ngôi nhà thích ứng với khí hậu của vùng nhiệt đới gió mùa, nóng và ẩm đặc trưng ở miền Bắc. Họ đã sử dụng các phương pháp hiện đại, kể cả việc phân tích bằng các phần mềm máy tính, kết hợp với kinh nghiệm về kỹ thuật xây dựng truyền thống để hiện thực hóa ngôi nhà như mong muốn của chủ đầu tư.

Xét trong tương quan với tổng thể của resort, hướng đông của khu đất là đầm Bạc, nằm giữa hai bên là đường lớn hướng đông và nam. Ngôi nhà có ba tầng, mỗi tầng được xây dựng trượt về phía sau, tạo thành khoảng ban công hướng về trước theo hướng đông nam. Phần vươn ra của tầng trên lại tạo thành mái hiên cho tầng dưới ở phía tây bắc, giúp giảm nhiệt độ cho cấu trúc bê tông cốt thép của tòa nhà. Mỗi tầng đều có ban công và hệ cửa lớn, hướng về phía đông nam để đón gió và có tầm nhìn ra hồ. Những khối gạch lỗ được sắp xếp ở mặt phía nam để giữ sự riêng tư cần thiết cũng như thông gió từ hướng nam. Mái và hệ cửa được vận dụng kỹ thuật làm gỗ truyền thống nhằm đảm bảo tối đa khả năng thông gió tự nhiên và giảm bớt sự tác động của bức xạ mặt trời. Tầng mái bằng gỗ được lắp ráp xen kẽ với ngói, có cửa sổ hút gió trên đỉnh. Cửa sổ này đóng vai trò là đường thông gió từ tầng 2, tầng 3 lên khu vực cao nhất của công trình. Trong suốt quá trình thiết kế và thi công, nhóm thiết kế và các thợ mộc bản địa đã thảo luận rất kỹ về cấu trúc của tầng mái và họ đã quyết định tạo nên hình dáng như độc giả thấy trong bài viết này.