Đầu tháng 4, KTS Phạm Hữu Sơn có mặt tại Busan, Hàn Quốc, trong khuôn khổ sự kiện LG InnoFest 2026 APAC . Một sự kiện công nghệ quy mô lớn, nơi những khái niệm như AI, Smart Home hay thiết bị gia dụng thế hệ mới được trình diễn ở mức gần như hoàn thiện.
Có những chuyến đi khiến người ta mang về nhiều hơn những gì mình đã thấy.
Không phải là những con số, không phải là danh sách sản phẩm mới, mà là một cảm giác mơ hồ – rằng cách chúng ta đang sống, và cách chúng ta đang thiết kế để sống, có lẽ sắp thay đổi.
Nhưng điều đáng nói không nằm ở công nghệ.
Mà nằm ở cách công nghệ đang len vào đời sống – một cách rất… tự nhiên.
Một ngôi nhà không còn chỉ để ở
Nếu trước đây, chúng ta nói về “nhà” như một không gian trú ngụ – nơi che nắng, tránh mưa, rồi dần dần thêm yếu tố thẩm mỹ – thì giờ đây, khái niệm đó đang dịch chuyển.
Ngôi nhà bắt đầu trở thành một thực thể biết “phản hồi”.
Không chỉ bật đèn khi bạn bước vào. Không chỉ làm lạnh khi bạn cảm thấy nóng.
Mà còn có thể “đọc” được nhịp sống của bạn – bạn về nhà lúc nào, bạn thích ánh sáng ra sao, bạn cần yên tĩnh hay cần một chút âm thanh nền.
Một khái niệm được nhắc đến tại sự kiện là Affectionate Intelligence – trí tuệ nhân tạo thấu cảm.
Nghe có vẻ trừu tượng. Nhưng thực ra, nó rất gần với điều mà kiến trúc sư luôn theo đuổi: tạo ra một không gian “có cảm xúc”.
Chỉ khác một điều – giờ đây, cảm xúc đó không chỉ đến từ vật liệu, ánh sáng hay tỷ lệ không gian.
Mà đến từ chính cách ngôi nhà “tương tác” với con người.
Khi kiến trúc sư không thể đứng ngoài cuộc chơi công nghệ
Ở những thị trường phát triển, ranh giới giữa kiến trúc và nội thất thường được phân tách rõ ràng. Nhưng tại Việt Nam, vai trò của kiến trúc sư lại rộng hơn nhiều.
Họ không chỉ thiết kế hình khối, mà còn đi sâu vào cách không gian được sử dụng, cách đồ vật được bố trí, và thậm chí là cách con người sinh hoạt bên trong đó.
Chính điều này vô tình đặt ra một yêu cầu mới:
kiến trúc sư không thể chỉ hiểu thẩm mỹ.
Họ phải hiểu công nghệ.
Không phải để trở thành kỹ sư.
Mà để biết cách “dịch” công nghệ thành trải nghiệm sống.
Một hệ thống giặt sấy all-in-one không chỉ là thiết bị tiện ích.
Nó là một cách giải phóng thời gian.
Một chiếc tủ lạnh có thể mở phẳng dù đặt sát tường không chỉ là cải tiến kỹ thuật.
Nó là câu trả lời cho những căn hộ đô thị ngày càng thu hẹp.
Những chi tiết nhỏ, nhưng phản ánh một tư duy lớn: thiết kế phải đi cùng với đời sống thực tế.
Zero Labor Home – giấc mơ lười biếng hay sự tiến hóa tất yếu?
Một trong những tầm nhìn được nhắc đến nhiều tại Busan là Zero Labor Home – ngôi nhà nơi con người gần như không cần phải “làm việc”.
Nghe qua, có thể khiến người ta nghĩ đến một cuộc sống quá tiện nghi, thậm chí… lười biếng.
Nhưng nếu nhìn sâu hơn, đây không phải là câu chuyện về việc làm ít đi.
Mà là câu chuyện về việc trả lại thời gian cho con người.
Thời gian để nghỉ ngơi.
Thời gian để suy nghĩ.
Thời gian để sống chậm lại.
Trong một thế giới mà mọi thứ đều tăng tốc, việc một ngôi nhà có thể giúp bạn “giảm tốc” lại – có lẽ chính là giá trị lớn nhất.
Và ở đây, kiến trúc không còn là một lớp vỏ bao quanh cuộc sống.
Nó trở thành một phần của cách sống.
Công nghệ không làm mất đi cảm xúc – nếu biết cách dùng
Có một nỗi lo âm thầm mà nhiều người làm nghề sáng tạo thường gặp:
liệu công nghệ có khiến mọi thứ trở nên lạnh lẽo?
Một ngôi nhà quá thông minh, quá tự động – liệu có còn giữ được sự ấm áp?
Câu trả lời, có lẽ, không nằm ở công nghệ.
Mà nằm ở cách con người sử dụng nó.
Giống như ánh sáng – có thể tạo nên một không gian ấm cúng, hoặc cũng có thể khiến nó trở nên vô hồn.
Công nghệ cũng vậy.
Nếu chỉ dùng để tối ưu hiệu suất, nó sẽ khô khan.
Nhưng nếu được tích hợp vào thiết kế với sự hiểu biết về cảm xúc con người, nó có thể trở thành một lớp “vô hình” nâng đỡ trải nghiệm sống.
Một ngôi nhà tốt trong tương lai không phải là ngôi nhà có nhiều công nghệ nhất.
Mà là ngôi nhà mà bạn… không nhận ra mình đang dùng công nghệ.
Từ Busan nhìn về Việt Nam
Điều thú vị là, nhiều giải pháp được giới thiệu tại sự kiện lần này lại rất phù hợp với bối cảnh châu Á – nơi không gian sống ngày càng bị thu hẹp, nhưng nhu cầu sống tiện nghi lại ngày càng tăng.
Việt Nam không nằm ngoài xu hướng đó.
Những căn hộ nhỏ hơn.
Nhịp sống nhanh hơn.
Áp lực công việc lớn hơn.
Tất cả khiến cho một ngôi nhà “thông minh” không còn là lựa chọn xa xỉ, mà dần trở thành một nhu cầu thực tế.
Và ở đây, vai trò của kiến trúc sư trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Không chỉ là người tạo ra không gian.
Mà là người định hình cách con người sẽ sống trong không gian đó.
Một câu hỏi mở cho tương lai
Rời Busan, có lẽ điều đọng lại không phải là những thiết bị mới, hay những con số ấn tượng.
Mà là một câu hỏi rất đơn giản:
Ngôi nhà trong tương lai – sẽ hiểu chúng ta đến mức nào?
Hiểu đủ để phục vụ?
Hay hiểu đủ để đồng hành?
Và quan trọng hơn – chúng ta có sẵn sàng sống trong một không gian “hiểu mình” đến vậy không?
Kiến trúc, suy cho cùng, luôn là câu chuyện của con người.
Và có lẽ, tương lai của kiến trúc sẽ không nằm ở việc nó trông như thế nào.
Mà là ở chỗ:
nó khiến con người cảm thấy được thấu hiểu ra sao.