Khi trí tuệ nhân tạo trở thành hạ tầng chiến lược mới của các nền kinh tế, câu hỏi không còn là “có ứng dụng AI hay không” mà là “ai kiểm soát dữ liệu và năng lực tính toán”. Trong bối cảnh đó, một liên danh giữa doanh nghiệp Việt Nam và tập đoàn công nghệ từ Trung Đông vừa công bố kế hoạch đầu tư lớn cho hạ tầng AI tại Việt Nam – với trọng tâm là chủ quyền dữ liệu.
Liên danh gồm G42, FPT và Việt Thái Group đã ký Thỏa thuận Hợp tác Khung nhằm phát triển hạ tầng AI và điện toán đám mây tại TP. Hồ Chí Minh. Điểm đáng chú ý không nằm ở lễ ký kết, mà ở cam kết đầu tư theo mức độ tiêu thụ với tổng giá trị có thể lên tới 1 tỷ USD – con số hiếm thấy trong lĩnh vực hạ tầng AI tại Đông Nam Á.
Khác với các dự án AI thiên về ứng dụng, hợp tác này tập trung vào lớp nền tảng: trung tâm dữ liệu quy mô lớn, điện toán đám mây hiệu năng cao và năng lực xử lý AI phục vụ cả khu vực công lẫn tư nhân. Đây là tầng hạ tầng quyết định việc một quốc gia có thể tự chủ trong triển khai AI hay không.
Trong vài năm trở lại đây, khái niệm “AI có chủ quyền” ngày càng xuất hiện dày đặc trong chiến lược công nghệ của nhiều quốc gia. Dữ liệu không chỉ là tài nguyên kinh tế, mà còn gắn với an ninh quốc gia và năng lực điều hành xã hội.
Theo nội dung thỏa thuận, hạ tầng AI tại Việt Nam sẽ được xây dựng trong khuôn khổ pháp lý nội địa, bảo đảm dữ liệu được lưu trữ, xử lý và quản trị theo quy định của Việt Nam. Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng dịch chuyển toàn cầu, khi các chính phủ tìm cách giảm phụ thuộc vào hạ tầng công nghệ xuyên biên giới.
Trong liên danh, FPT đóng vai trò trung tâm về năng lực kỹ thuật và triển khai, với kinh nghiệm vận hành các dự án CNTT và AI tại hơn 30 quốc gia. Việt Thái Group mang đến nguồn lực đầu tư, khả năng vận hành đa ngành và hiểu biết sâu về thị trường tiêu dùng – bán lẻ trong nước. G42 bổ sung lớp hạ tầng AI và kinh nghiệm triển khai các mô hình “AI quốc gia” tại Trung Đông và một số thị trường đang phát triển.
Sự kết hợp này cho thấy một mô hình hợp tác mới: doanh nghiệp nội địa giữ vai trò lõi về thị trường và vận hành, trong khi đối tác quốc tế cung cấp công nghệ và kinh nghiệm quy mô lớn.
Theo kế hoạch, hạ tầng điện toán đám mây và AI sẽ được triển khai tại ba trung tâm dữ liệu trọng điểm ở Việt Nam. Ngoài đầu tư hạ tầng vật lý, liên danh cũng cam kết triển khai các chương trình đào tạo kỹ năng AI và phát triển nguồn nhân lực, hướng tới việc mở rộng ứng dụng AI trong cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu.
Nếu triển khai đúng tiến độ, dự án không chỉ tạo thêm việc làm trong lĩnh vực công nghệ cao mà còn có thể kéo theo chuỗi giá trị mới xoay quanh dữ liệu, dịch vụ số và đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh Đông Nam Á đang trở thành điểm đến mới của dòng vốn công nghệ, việc đầu tư vào hạ tầng AI có chủ quyền cho thấy Việt Nam đang tìm cách đi nhanh hơn ở tầng nền tảng, thay vì chỉ dừng ở ứng dụng.